خبرگزاری مهر، گروه استانها: هزار و ۶۷۷ میلیارد تومان اعتبار در قالب تسهیلات اشتغال‌زایی موضوع بند الف تبصره ۱۸ قانون بودجه و جزء یک ماده ۹۵، برای حمایت از ایجاد و توسعه کسب‌وکارها، تقویت فعالیت‌های اقتصادی و فراهم کردن فرصت‌های شغلی در کهگیلویه و بویراحمد پیش‌بینی شده است، منابعی که قرار است با مشارکت دستگاه‌های اجرایی، نهادهای حمایتی و بانک‌های عامل، بخشی از موانع پیش‌روی اشتغال در استان را برطرف کند و زمینه ورود افراد جویای کار به عرصه تولید و فعالیت اقتصادی را فراهم آورد. با این حال، آمارهای اعلام‌شده از روند اجرای این برنامه نشان می‌دهد فاصله قابل‌توجهی میان اعتبار در نظر گرفته‌شده، طرح‌های معرفی‌شده به بانک‌ها و تسهیلات پرداختی به متقاضیان وجود دارد.
این اعتبارات با هدف ایجاد فرصت‌های شغلی، حمایت از مشاغل خرد و خانگی، تقویت فعالیت‌های تولیدی و کمک به متقاضیانی اختصاص یافته است که برای راه‌اندازی یا توسعه کسب‌وکار خود به منابع مالی نیاز دارند. تحقق این اهداف، مستلزم همکاری و هماهنگی چند بخش مختلف است، از دستگاه‌های اجرایی که مسئولیت شناسایی، بررسی و معرفی متقاضیان واجد شرایط را برعهده دارند تا بانک‌های عاملی که باید پرونده‌های معرفی‌شده را بررسی و تسهیلات را به دست متقاضیان برسانند.
در واقع، اختصاص اعتبار به‌تنهایی نمی‌تواند به ایجاد شغل منجر شود و آنچه اهمیت دارد، عبور منابع از مراحل اداری و بانکی و تبدیل شدن آنها به سرمایه‌ای برای فعالیت اقتصادی است، هرگونه تأخیر در شناسایی متقاضیان، تکمیل پرونده‌ها، معرفی به بانک یا پرداخت تسهیلات می‌تواند روند اجرای طرح‌های اشتغال‌زایی را با مشکل مواجه کند و فرصت‌های پیش‌بینی‌شده برای ایجاد درآمد و اشتغال را به تأخیر بیندازد.
۱۶۷۷ میلیارد تومان اعتبار در برابر ۹۴ میلیارد تومان پرداختی
بر اساس آخرین آمار اعلام‌شده از سوی اداره‌کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی کهگیلویه و بویراحمد، از مجموع هزار و ۶۷۷ میلیارد تومان اعتبار پیش‌بینی‌شده برای این تسهیلات، ۹۲۲ میلیارد تومان به بانک‌های عامل معرفی شده، اما مجموع پرداختی بانک‌ها به متقاضیان تنها به ۹۴ میلیارد تومان رسیده است.
به این ترتیب، حدود ۵۵ درصد از کل اعتبار پیش‌بینی‌شده به بانک‌ها معرفی شده، اما از مبلغ معرفی‌شده نیز تنها حدود ۱۰ درصد به مرحله پرداخت رسیده است، به بیان دیگر، از ۹۲۲ میلیارد تومان پرونده معرفی‌شده به بانک‌های عامل، ۸۲۸ میلیارد تومان همچنان پرداخت نشده و مجموع پرداختی‌ها نیز تنها حدود ۵.۶ درصد از کل اعتبار پیش‌بینی‌شده را شامل می‌شود.
این آمار در شرایطی اعلام می‌شود که با گذشت حدود هشت ماه از سال، انتظار می‌رود روند بررسی پرونده‌ها و پرداخت تسهیلات شتاب بیشتری گرفته باشد تا منابع پیش‌بینی‌شده در زمان مناسب به دست متقاضیان برسد، اهمیت این موضوع زمانی بیشتر نمایان می‌شود که بخشی از متقاضیان این تسهیلات، افراد جویای کاری هستند که آغاز یا توسعه فعالیت اقتصادی خود را به تأمین همین منابع مالی وابسته کرده‌اند و هرگونه تأخیر در پرداخت می‌تواند برنامه‌ریزی آنها برای راه‌اندازی کسب‌وکار را با مشکل مواجه کند.
در کنار عملکرد بانک‌ها، آمار دستگاه‌های اجرایی نیز از تفاوت قابل‌توجه در میزان پیشرفت معرفی متقاضیان حکایت دارد، برخی دستگاه‌ها توانسته‌اند بخش عمده متقاضیان واجد شرایط را شناسایی و معرفی کنند، اما عملکرد برخی مجموعه‌ها همچنان فاصله زیادی با اهداف تعیین‌شده دارد، موضوعی که ضرورت بررسی دقیق‌تر مسئولیت هر یک از دستگاه‌ها در روند اجرای برنامه اشتغال‌زایی را برجسته می‌کند.
از ۹۲۲ میلیارد تومان تسهیلات معرفی‌شده، تنها ۹۴ میلیارد تومان پرداخت شده است
مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی کهگیلویه و بویراحمد در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با تشریح آخرین وضعیت اجرای برنامه تسهیلات اشتغال‌زایی در استان اظهار کرد: عملکرد ملی و کشوری و همچنین میزان پیشرفت در دو ماه ابتدایی سال از سوی دبیرخانه بررسی شده و در ادامه، عملکرد دستگاه‌های اجرایی و بانک‌های عامل مورد ارزیابی قرار می‌گیرد.
ابراهیم مهرجو با اشاره به حجم اعتبارات پیش‌بینی‌شده و میزان تسهیلات پرداختی افزود: از مجموع هزار و ۶۷۷ میلیارد تومان اعتبار پیش‌بینی‌شده، ۹۲۲ میلیارد تومان به بانک‌های عامل معرفی شده، اما تاکنون مجموع پرداختی‌ها به ۹۴ میلیارد تومان رسیده است.
مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی کهگیلویه و بویراحمد با انتقاد از فاصله قابل‌توجه میان تسهیلات معرفی‌شده و مبالغ پرداختی، خواستار بررسی دقیق عملکرد بانک‌های عامل و پیگیری جدی پرونده‌های متقاضیان شد..
۷۰۰ میلیون تومان پرداخت در برابر ۱۰۲ میلیارد تومان تسهیلات معرفی‌شده
مهرجو در تشریح جزئیات عملکرد بانک‌های عامل گفت: در یکی از بانک‌های عامل، در مقابل ۶۶ میلیارد تومان اعتبار، ۱۰۲ میلیارد تومان تسهیلات معرفی شده، اما میزان پرداختی تاکنون تنها ۷۰۰ میلیون تومان بوده است.
وی این میزان پرداخت را نامناسب دانست و خواستار پیگیری جدی پرونده‌های معرفی‌شده و تسریع در پرداخت تسهیلات شد.
مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی کهگیلویه و بویراحمد ادامه داد: یکی دیگر از بانک‌های عامل از مجموع ۱۵۷ میلیارد تومان اعتبار، ۷۲ میلیارد تومان تسهیلات معرفی کرده و تاکنون ۲۰ میلیارد تومان پرداخت داشته است.
وی افزود: در بخش دیگری از گزارش عملکرد بانک‌ها، از ۸۲ میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان اعتبار، ۱۹ میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان تسهیلات معرفی شده و هفت میلیارد و ۸۰۰ میلیون تومان به متقاضیان پرداخت شده است.
مهرجو همچنین با اشاره به اینکه یکی از بانک‌های عامل با معرفی ۱۹۲ میلیارد تومان تسهیلات، تاکنون دو میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان پرداخت کرده است، ادامه داد: در مورد بانک عامل دیگری نیز با وجود معرفی هفت میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان تسهیلات، تاکنون پرداختی ثبت نشده است.
وی با اشاره به عملکرد سایر بانک‌های عامل گفت: در یکی دیگر از بانک‌ها، از مجموع ۱۲۲ میلیارد تومان اعتبار، ۷۵ میلیارد تومان تسهیلات معرفی شده و تاکنون هشت میلیارد و ۷۰۰ میلیون تومان پرداخت شده است.
مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی کهگیلویه و بویراحمد با تأکید بر ضرورت جبران عقب‌ماندگی‌ها تصریح کرد: میزان پرداخت تسهیلات در برخی بخش‌ها، با وجود تعداد متقاضیان معرفی‌شده، قابل قبول نیست و باید اقدامات لازم برای تسریع در روند پرداخت‌ها انجام شود.
معرفی ۹۳ درصدی در یک دستگاه و عقب‌ماندگی ۷ درصدی در دستگاه دیگر
مهرجو در بخش دیگری سخنانش به عملکرد دستگاه‌های اجرایی در معرفی متقاضیان دریافت تسهیلات اشتغال‌زایی اشاره کرد و گفت: اداره‌کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی با ۹۳ درصد پیشرفت و کمیته امداد امام خمینی(ره) و اداره‌کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، هر کدام با ۹۲ درصد، در صدر دستگاه‌ها از نظر معرفی متقاضیان قرار دارند.
وی افزود: امور روستایی با ۷۷ درصد، بهزیستی با ۷۲ درصد، زندان‌ها با ۶۹ درصد، بنیاد علوی با ۵۶ درصد و بنیاد برکت با ۴۱ درصد در رتبه‌های بعدی قرار گرفته‌اند.
مدیرکل تعاون، کار و رفاه اجتماعی کهگیلویه و بویراحمد با اشاره به اینکه میزان پیشرفت بسیج سازندگی ۱۳ درصد و امور عشایر تنها هفت درصد است، افزود: بررسی عملکرد بانک‌های عامل و دستگاه‌های اجرایی و پیگیری پرونده‌های معرفی‌شده باید با جدیت بیشتری دنبال شود تا ضمن جبران عقب‌ماندگی‌ها، روند پرداخت تسهیلات به متقاضیان سرعت بگیرد.
وی اضافه کرد: افزایش هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی و بانک‌های عامل برای تسهیل فرآیند پرداخت‌ها تاثیر بسیار مهمی در پرداخت تسهیلات و اشتشغال زایی دارد.
مدیران کم‌کار در ادامه با برخورد جدی‌تری مواجه می‌شوند
معاون اقتصادی استاندار کهگیلویه و بویراحمد، نیز در گفت‌وگو با خبرنگار مهر با انتقاد از روند بررسی پرونده‌ها و معرفی متقاضیان، خواستار تسریع در انجام وظایف دستگاه‌های اجرایی و بانک‌های عامل شد.
سید احسان عسکری با بیان اینکه دستگاه‌های اجرایی باید با جدیت بیشتری برای بررسی پرونده‌ها و معرفی متقاضیان واجد شرایط اقدام کنند، اظهار کرد: تفاوت چشمگیر عملکرد دستگاه‌ها نشان می‌دهد که برخی مجموعه‌ها هنوز با جدیت و رویکرد عملیاتی لازم وارد میدان نشده‌اند.
وی با اشاره به اختلاف قابل‌توجه آمار عملکرد دستگاه‌ها افزود: وقتی یک دستگاه در معرفی متقاضیان به عملکرد ۹۲ درصدی می‌رسد، اما دستگاه دیگری تنها هفت درصد عملکرد دارد، این تفاوت نشان‌دهنده ضعف در انجام وظایف و ضرورت پیگیری جدی‌تر از مدیران کم‌کار است.
معاون اقتصادی استاندار کهگیلویه و بویراحمد با تأکید بر اهمیت تسهیلات اشتغال‌زایی در حمایت از متقاضیان و ایجاد فرصت‌های شغلی، خواستار مسئولیت‌پذیری بیشتر مدیران دستگاه‌های اجرایی و بانک‌های عامل در تمامی مراحل بررسی پرونده‌ها، معرفی متقاضیان و پرداخت تسهیلات شد.
وی با هشدار به مدیرانی که در انجام وظایف خود کوتاهی می‌کنند، تصریح کرد: برای احترام مدیران نخست تذکر دوستانه داده شده، اما در ادامه رویکرد برخورد تغییر می‌کند و هر مدیری که عملکرد قابل قبولی نداشته باشد، از جلسه بیرون گذاشته خواهد شد.
عسکری با تأکید بر اینکه روند پرداخت تسهیلات نباید به دلیل کم‌کاری یا تأخیر دستگاه‌ها و بانک‌ها متوقف شود، اضافه کرد: همه مجموعه‌های مسئول باید با احساس مسئولیت و دلسوزی پای کار باشند و برای رفع موانع پیش‌روی متقاضیان تلاش کنند.
فاصله ۸۲۸ میلیارد تومانی معرفی تا پرداخت؛ گره اصلی در زنجیره اجرا
مجموع اظهارات مسئولان اقتصادی استان و آمارهای اعلام‌شده از عملکرد دستگاه‌ها و بانک‌های عامل، تصویری از یک مسئله چندلایه در مسیر اجرای برنامه اشتغال‌زایی ارائه می‌دهد، مسئله‌ای که نمی‌توان تمام ابعاد آن را صرفاً به عملکرد بانک‌ها یا تنها به کم‌کاری دستگاه‌های اجرایی نسبت داد. هرچند آمار پرداختی برخی بانک‌های عامل فاصله زیادی با منابع معرفی‌شده دارد، اما در سوی دیگر، عملکرد نامتوازن دستگاه‌های اجرایی در شناسایی و معرفی متقاضیان نیز نشان می‌دهد بخشی از اعتبارات هنوز در مراحل ابتدایی فرآیند قرار دارد.
در واقع، مسیر پرداخت تسهیلات از چند مرحله به‌هم‌پیوسته تشکیل شده است، ابتدا دستگاه‌های مسئول باید متقاضیان واجد شرایط را شناسایی کنند، طرح‌های آنها را بررسی و پس از تکمیل مدارک، برای دریافت تسهیلات به بانک معرفی کنند، پس از آن، بانک عامل مسئول بررسی پرونده، ارزیابی شرایط متقاضی، طی مراحل اعتباری و در نهایت پرداخت تسهیلات است، بنابراین، هرگونه تأخیر در هر یک از این مراحل می‌تواند کل فرآیند را با وقفه مواجه کند.
از همین منظر، عملکرد ۹۳ درصدی اداره‌کل تعاون، کار و رفاه اجتماعی و عملکرد ۹۲ درصدی کمیته امداد و میراث فرهنگی، در کنار عملکرد هفت‌درصدی امور عشایر و ۱۳ درصدی بسیج سازندگی، بیانگر آن است که میزان پیشرفت دستگاه‌ها یکسان نیست، این اختلاف می‌تواند ناشی از تفاوت در تعداد متقاضیان، ظرفیت اجرایی، سرعت بررسی پرونده‌ها یا موانع موجود در فرآیند شناسایی و معرفی باشد، مسائلی که برای ارزیابی دقیق‌تر عملکرد هر دستگاه باید به‌صورت جداگانه بررسی شوند.
با این حال، معرفی متقاضیان به بانک‌ها پایان کار نیست. آمار ۹۲۲ میلیارد تومان تسهیلات معرفی‌شده در برابر ۹۴ میلیارد تومان پرداختی نشان می‌دهد بخش مهمی از منابع پس از عبور از مرحله معرفی، هنوز به مرحله نهایی نرسیده است زیرا این فاصله به‌ویژه در نمونه‌های اعلام‌شده از عملکرد بانک‌های عامل قابل مشاهده است، جایی که یک بانک با وجود معرفی ۱۹۲ میلیارد تومان تسهیلات، تنها دو میلیارد و ۳۰۰ میلیون تومان پرداخت داشته و بانک عامل دیگری با وجود معرفی هفت میلیارد و ۶۰۰ میلیون تومان، هنوز پرداختی ثبت نکرده است.
البته برای قضاوت دقیق درباره عملکرد هر بانک عامل، باید جزئیات پرونده‌ها، زمان معرفی، میزان تکمیل مدارک، وضعیت وثایق، شرایط اعتباری و دلایل توقف یا طولانی شدن بررسی‌ها نیز مشخص شود، با این وجود، چنین اختلافی میان رقم معرفی‌شده و مبلغ پرداختی، ضرورت شفاف‌سازی درباره علت تأخیرها و تعیین مسئولیت هر بخش را دوچندان می‌کند.
تسهیلات معطل؛ متقاضیانی که چشم‌انتظار سرمایه آغاز کارند
از سوی دیگر، تسهیلات اشتغال‌زایی صرفاً یک ردیف اعتباری در گزارش‌های اداری نیست، این منابع برای افرادی در نظر گرفته شده که ممکن است راه‌اندازی یک کارگاه کوچک، توسعه یک فعالیت تولیدی، ایجاد کسب‌وکار خانگی یا تأمین سرمایه اولیه برای ورود به بازار کار را به دریافت همین تسهیلات وابسته کرده باشند زیرا در چنین شرایطی، تأخیر در پرداخت می‌تواند هزینه‌های پیش‌بینی‌شده را افزایش دهد، امکان اجرای طرح را کاهش دهد و حتی برخی متقاضیان را از ادامه مسیر منصرف کند.
اهمیت این موضوع برای کهگیلویه و بویراحمد، با توجه به نقش نهادهای حمایتی و دستگاه‌های متولی در معرفی متقاضیان، بیشتر نمایان می‌شود، کمیته امداد، بهزیستی، بنیاد برکت، بنیاد علوی، امور روستایی، امور عشایر و سایر مجموعه‌های مسئول، هر کدام با گروه‌هایی از جامعه هدف ارتباط دارند که تسهیلات می‌تواند در ایجاد یا تثبیت فعالیت اقتصادی آنان مؤثر باشد به‌ویژه در مناطق روستایی و عشایری، دسترسی به منابع مالی می‌تواند فرصتی برای تقویت مشاغل بومی، فعالیت‌های تولیدی و درآمدزایی خانوارها ایجاد کند.
با این حال، تحقق چنین هدفی تنها با اختصاص اعتبار یا ثبت آمار معرفی متقاضیان امکان‌پذیر نیست، آنچه در نهایت اهمیت دارد، تبدیل منابع پیش‌بینی‌شده به کسب‌وکار فعال، درآمد پایدار و فرصت شغلی واقعی است، به همین دلیل، ارزیابی عملکرد دستگاه‌ها نباید صرفاً به تعداد پرونده‌های معرفی‌شده محدود شود و بانک‌ها نیز نمی‌توانند تنها با اعلام میزان پرونده‌های دریافتی، عملکرد خود را ارزیابی‌شده تلقی کنند.
ضرورت دارد وضعیت هر پرونده از زمان معرفی تا پرداخت به‌صورت شفاف مشخص باشد، پرونده‌هایی که نقص مدارک دارند از پرونده‌های آماده پرداخت تفکیک شوند، دلایل تأخیرهای بانکی به‌صورت مستند اعلام شود و دستگاه‌هایی که در معرفی متقاضیان عقب‌ماندگی دارند نیز برای جبران آن برنامه عملیاتی ارائه کنند، همچنین انتشار منظم آمار پرداخت‌ها و میزان پیشرفت هر بانک و دستگاه می‌تواند امکان نظارت دقیق‌تر و پاسخگویی روشن‌تر را فراهم کند.
اخطار به مدیران؛ معیار ارزیابی، اشتغال واقعی است نه آمار معرفی
هشدار معاون اقتصادی استاندار درباره برخورد جدی‌تر با مدیران کم‌کار نیز در همین چارچوب قابل ارزیابی است، برخورد مدیریتی زمانی می‌تواند به بهبود عملکرد منجر شود که در کنار آن، موانع اجرایی شناسایی و برای رفع آنها راهکار مشخص ارائه شود، صرف تهدید به برخورد، بدون تعیین تکلیف پرونده‌های معطل، روشن شدن دلایل تأخیر و مشخص شدن مسئول هر مرحله، لزوماً به افزایش پرداخت تسهیلات منجر نخواهد شد.
در این میان، پاسخگویی دستگاه‌های اجرایی و بانک‌های عامل باید متناسب با مسئولیتی باشد که در زنجیره پرداخت برعهده دارند، دستگاهی که متقاضیان را معرفی می‌کند باید درباره کیفیت و تکمیل پرونده‌ها پاسخگو باشد و بانک عاملی که پرونده‌ها را دریافت کرده است نیز باید وضعیت بررسی، موانع پرداخت و زمان‌بندی تعیین تکلیف آنها را روشن کند و چنین تفکیکی از مسئولیت‌ها مانع از آن می‌شود که تأخیرها میان بخش‌های مختلف اداری و بانکی جابه‌جا شود و در نهایت متقاضی بدون دریافت پاسخ روشن باقی بماند.
در نهایت، فاصله میان هزار و ۶۷۷ میلیارد تومان اعتبار پیش‌بینی‌شده و ۹۴ میلیارد تومان پرداختی، مهم‌ترین عددی است که وضعیت فعلی تسهیلات اشتغال‌زایی کهگیلویه و بویراحمد را نشان می‌دهد، از یک سو، دستگاه‌هایی قرار دارند که هنوز در معرفی متقاضیان با عقب‌ماندگی مواجه‌اند و از سوی دیگر، بانک‌هایی که باید پرونده‌های معرفی‌شده را به مرحله پرداخت برسانند، اما عملکرد اعلام‌شده برخی از آنها با میزان منابع معرفی‌شده تناسب ندارد.
اکنون مسئله اصلی، عبور از مرحله وعده، معرفی و اخطار و رسیدن به مرحله پرداخت واقعی است، اعتبارات پیش‌بینی‌شده زمانی می‌توانند به هدف خود نزدیک شوند که دستگاه‌های اجرایی در شناسایی و معرفی متقاضیان سرعت عمل داشته باشند و بانک‌های عامل نیز با تعیین تکلیف پرونده‌ها، از طولانی شدن فرآیند پرداخت جلوگیری کنند، در غیر این صورت، حتی افزایش منابع و اختصاص اعتبارات بیشتر نیز نمی‌تواند به‌تنهایی تضمین‌کننده ایجاد فرصت‌های شغلی باشد زیرا معیار نهایی موفقیت این برنامه، نه حجم اعتبار روی کاغذ و نه تعداد پرونده‌های معرفی‌شده، بلکه میزان تسهیلات پرداخت‌شده و اشتغالی است که در زندگی مردم به نتیجه می‌رسد.
نظر شما